Programa Galego Muller e Ciencia

 II PROGRAMA GALEGO DE MULLER E CIENCIA

2º Programa Galego Muller e Ciencia 2016-2020O II Programa Galego de Muller e Ciencia 2016-2020,  busca a igualdade real e efectiva entre mulleres e homes nos ámbitos social e laboral modificando valores, actitudes e estereotipos que sustentan a desigualdade nos ámbitos científico e tecnolóxico e potenciando a participación das mulleres  en condicións de igualdade.

O papel esencial que ten a investigación e a innovación no esforzo por un crecemento intelixente, sustentable e inclusivo en Europa implica facer un uso completo do capital humano, incluíndo a mulleres e homes por igual. Por iso, a Estratexia Europa 2020 expón a redución das desigualdades de xénero no mercado de traballo como un dos factores esenciais para un crecemento intelixente, sustentable e integrador.

Diversos estudos, grupos de análises e observación nacionais e internacionais corroboran a baixa participación das mulleres no campo da investigación científica e tecnolóxica e as dificultades que as mulleres teñen no desenvolvemento das actividades investigadoras e da súa carreira profesional. Estes estudos, poñen de manifesto que, a pesar dos avances dos últimos anos, mantense unha forte segregación horizontal, pola cal as mulleres se concentran máis que os homes en actividades da área social e de humanidades, mentres estes teñen maior presenza nas áreas tecnolóxicas e de experimentación; e vertical, ao estar os postos de toma de decisións ocupados maioritariamente por homes tanto no ensino como na investigación e no proceso global de transferencia de coñecemento e desenvolvemento da actividade produtiva.

Nesta liña, os datos en Galicia mostran que aínda que as mulleres egresadas universitarias son cada vez máis numerosas, no curso 2013-2014 supoñen xa o 61,6% para estudos de primeiro e segundo ciclo de grao e o 60,4% para os de máster. Non obstante esta realidade non se traduce nunha maior visibilidade nin mellora da súa posición no sistema produtivo.

A nivel xeral, constátanse desigualdades no acceso ao emprego e nas condicións laborais, diferenzas salariais para traballos na mesma categoría profesional e dificultades para ascender e promocionar pola influencia tanto dos estereotipos sobre o papel das mulleres na sociedade e, por extensión, na investigación e na actividade científica e tecnolóxica, como pola diferente dispoñibilidade de mulleres e homes na asunción de responsabilidades vinculadas á actividade profesional e ao coidado.

O proceso de produción científica, a súa transferencia ao ámbito produtivo e o seu desenvolvemento caracterízase pola escasa integración da perspectiva de xénero tanto nos seus contidos como nos seus procedementos e metodoloxías. Consecuentemente, non se transversaliza suficientemente o principio de igualdade de oportunidades de mulleres e homes na estratexia organizativa, nin nos instrumentos e procedementos de traballo, nin nos resultados dos procesos de ciencia e tecnoloxía.

Os programas de ciencia e tecnoloxía deben, pois, incorporar a igualdade entre mulleres e homes tanto na súa vertente territorial (tendo en conta as directrices e normas nacionais e internacionais) como na sectorial e a iso debe contribuír o presente Programa porque como xa se indicaba no I Programa Galego de Muller e Ciencia 2008-2012, “só proclamar legalmente a igualdade entre mulleres e homes é insuficiente para permitir que as mulleres ocupen as posicións que, por mérito e calidade científica, lles corresponden”.

Con este II Programa preténdese incidir na investigación e a práctica científica para avanzar na igualdade entre mulleres e homes e no cambio institucional que o permita. Por iso, é imprescindible que o Programa aborde polo menos tres dimensións:

  • Os valores e a cultura organizacional -institucional- na que se asentan aspectos intanxibles que rexen a distribución das tarefas.
  • As persoas que son quen viven as situacións de desigualdade.
  • Os procedementos de traballo tendo en conta os tres obxectivos do horizonte 2020: equilibrio na toma de decisións, nos equipos de investigación e nos contidos.

O programa está estruturado en tres bloques. Por unha banda, a análise diagnóstica, na que se reflicten as políticas e iniciativas europeas, estatais e autonómicas no ámbito da igualdade de xénero e a investigación; a situación das persoas no sistema galego de ciencia tecnoloxía e innovación, así como os procesos e procedementos de traballo. 

O segundo bloque é a estratexia de actuación, núcleo central do programa, que recolle, de forma estruturada e xeral, os contidos para desenvolver durante a súa vixencia para reducir as fendas de xénero e avanzar cara á igualdade de mulleres e homes. A estratexia prevé tres eixos:

Eixo 1. Cambio institucional e organizacional

Este eixo ten o obxectivo xeral de conseguir o compromiso das institucións implicadas no sistema galego de ciencia, tecnoloxía e innovación para a integración do principio de igualdade de oportunidades entre mulleres e homes. Ademais, define tamén dous obxectivos específicos: consolidar a integración da perspectiva de xénero como principio reitor do sistema galego de ciencia, tecnoloxía e innovación. E reducir a influencia dos estereotipos de xénero mediante accións de sensibilización á sociedade en xeral, e en particular, no ámbito educativo, con actividades de divulgación científica.

Eixo 2. Presenza equilibrada no sistema de ciencia, tecnoloxía e innovación.

O obxectivo xeral é equilibrar a presenza de mulleres e homes no sistema galego de ciencia, tecnoloxía e innovación tanto nas áreas de coñecemento como nos postos de responsabilidade. E, en concreto, reducir a segregación horizontal e vertical que se produce no mundo da investigación, ciencia e tecnoloxía; así como mellorar a visibilidade do traballo e achega das mulleres ao mundo da ciencia, tecnoloxía e innovación impulsando referentes femininos.

Eixo 3. Perspectiva de xénero en procesos e procedementos de traballo.

Busca integrar o principio de igualdade de oportunidades entre mulleres e homes en cada fase da produción, transferencia e aplicación do coñecemento.

Por último, o terceiro bloque do programa é o Sistema de Xestión e Seguimento, no que se prevé a programación anual das accións que se van desenvolver en cada exercicio e o sistema de seguimento e avaliación.

O II Programa galego de Muller e Ciencia está concibido como unha estratexia transversal na que se integrarán todos os esforzos dos departamentos que compoñen a Unidade de Muller e Ciencia.