Os materiais curriculares na construçao do conhecimento profissional do professor de matemática: tres estudos de caso

Título: Os materiais curriculares na construçao do conhecimento profissional do professor de matemática: tres estudos de caso

Autor/a: Manuel Celestino Vara Pires

Centro de lectura: Facultade de CIENCIAS DA EDUCACIÓN

Data Lectura: 13 Xul 2006

Departamento: Depto. de DIDÁCTICA E ORGANIZACIÓN ESCOLAR

O presente traballo incide no coñecemento profesional do profesor de Matemáticas, centrándoo no coñecemento didáctico e, en especial, na utilización que fai de determinados materiales curriculares. De este modo, o estudo pretende caracterizar o coñecemento profesional do profesor de Matemáticas e analizar o papel dos materiales curriculares, especialmente do manual escolar, e as influencias das sucesivas experiencias formativas na construcción de ese conecemento. Para eso, é seguida un abordaxe de natureza esencialmente interpretativa tomando por design o estudo do caso. O traballo comprende tres estudos de caso relativos a tres profesores de matemáticas con unha larga experiencia na enseñanza: un profesor (xeneralista) do primeiro ciclo da ensinanza básica, unha profesora de segundo ciclo da ensiñanza básica e unha profesora de enseñanza secundaria. A recollida de datos foi feita a través da realización de entrevistas biográficas semi-estructuradas, da discusión de planificacións e da observación de clases, con análise documental e rexistro de notas descriptivas, seguida da reflexión sobre o que se observou. O análise de datos sigueu preferentemente o análise do contido e consecuente categorización, envolvendo, para máis alá de unha interacción co marco teórico e metodolóxico, unha permanente negociación de signficados cos profesores participantes. Os resultados do estudo destacan o carácter multidimensional do coñecemento profesional, indicando que a súa construcción se vai anclando nos campos educativo, disciplinar (Matemática) e pedagóxica, e é amoldada pola propia persoa do profesor. De esta forma, sintetizando este coñecemento máis xeral, o coñecemento didáctico resulta de un entrelazar permanete e dinámico do coñecemento do contexto educativo, do coñecemento pedagóxico e do coñecemento da matemática, e de unha adecuación ao contexto particular do traballo do profesor. Os resultados do estudo realzan o papel determinante das sucesivas experiencias informativas vividas polo profesor na construcción do seu coñecemento profesional, identificando a colaboración con outros profesores e a reflexión (personal e conxunta) sobre as prácticas docentes como dous instrumentos esenciais para dar sentido y significado a esa formación. Os resultados do estudo evidencian a importante dos materiais corriculares, e do manual escolar, como fontes da construcción do coñecemento profesional. Soportan, aínda que as (inter) relacións son máis visibles nos dominios directamente ligados á práctica lectiva da sala do aula e o traballo máis próximo con os alumnos, destacándose así o coñecemento dos materiales curriculares como un (sub) dominio do coñecemento didáctico.

Director/a: María Lourdes Montero Mesa e José Antonio Cajaraville Pegito

Áreas: Ciencias Sociais,Universidade de Santiago de Compostela