El trabajo, formas diversas de reducción de la complejidad. El caso del sentido del trabajo en un ámbito de la Costa Norte....

Título: El trabajo, formas diversas de reducción de la complejidad. El caso del sentido del trabajo en un ámbito de la Costa Norte de Colombia.

Autor/a: Marleny Restrepo Valencia

Centro de lectura: Facultade de Ciencias Políticas e Sociais

Data Lectura: 4 Ago 2005

Departamento: Depto. de SOCIOLOXÍA

Nesta investigación propóñome analizar o/ os significados do traballo, que se construíron en Montaría, cidade da Costa Caribe de Colombia, entre dous grupos culturalmente diferentes, "costeños" (habitantes desta rexión) e "paisas" (denominación que se lle dá ás persoas procedentes do departamento de Antioquia), significados que direccionan o conxunto de vivencias e experiencias das xentes desta rexión. A relativización do valor do traballo, como eixe xerador da vida social, veu sendo analizado nos últimos tempos. En efecto sinálase que a emerxencia deste concepto é recente e obedece a unhas condicións sociais, económicas e políticas do seu tempo, o cal nos permite comprender que a significación do concepto de traballo é múltiple e complexa, con construcións significativas diferentes nos diversos grupos culturais. En consecuencia, a reflexión sobre a significación que o traballo ocupa na vida dos diferentes grupos, debe pasar polas distincións culturais e cambios históricos que están enmarcados en contextos e epistemes culturais diferentes. Considero que unha das motivacións fundamentais da investigación social e tamén natural, é tentar comprender o mundo que habitamos e construimos, pero ademais a motivación e talvez máis importante é comprendernos a nós mesmos, como individuos sociais e as posibles razóns das nosas construcións. O estudo da realidade como construción dun observador, posibilita entender que se require de novos modos de nos achegar á realidade social. Neste sentido, a construción de realidade a través dos imaxinarios sociais parte da distinción entre relevancias e opacidades, é así que a realidade construída desde diferentes perspectivas está a ser producida por esta distinción, que xera un plano de coñecemento que supón outro que permanece oculto, noutras palabras, os imaxinarios sociais constrúen as realidades sociais a través das percepcións diferenciais que os individuos asumen no contorno da sociedade como reais. A función do imaxinario social, polo tanto, é posibilitar a identificación da percepción da realidade social construída, como realmente existente. Para levar a cabo esta investigación céntreme en analizar os imaxinarios acerca do traballo que se transmiten por medio das obras da literatura rexional, é por iso que partimos de considerar a literatura e especialmente a literatura rexional como textos culturais que teñen influencia na re-construción de crenzas, imaxes, valores, normas como base da construción social da realidade. Interesábanos por tanto analizar cal (é) son os significados do traballo que se comunican por este medio, nun contexto rexional onde conflúen especialmente dous grupos culturais con características particulares. Para iso procedemos a seleccionar a obra dun escritor de cada rexión, David Sánchez Juliao (do departamento de Córdoba) e Tomás Carrasquilla (de Antioquia), cuxas producións narrativas tiveron difusión tanto nacional como internacional, mesmo algúns dos seus contos e novelas foron levadas á televisión colombiana. O máis característico de ambos os dous autores é que fixeron da súa rexión o tema principal das súas producións literarias. Estas narrativas sobre as que focalizamos a indagación, proporciónannos uns elementos de análise cos que os autores, construíron a súa visión e significación do concepto de traballo para uns lectores, tanto do ámbito rexional como a nivel nacional. Como eles observan e as distincións coas que observan é o que analizaremos nesta investigación.

Director/a: Juan Luis Pintos de Cea-Naharro

Áreas: Ciencias Sociais,Universidade de Santiago de Compostela