El ciudadano y sus múltiples voces. Un imaginario actual/ potencial

Título: El ciudadano y sus múltiples voces. Un imaginario actual/ potencial

Autor/a: Olga Lucía Bedoya

Centro de lectura: Facultade de Ciencias Políticas e Sociais

Data Lectura: 5 Abr 2005

Departamento: Depto. de SOCIOLOXÍA

Estudio de caso nunha Ciudade de Colombia, Sudamérica: Pereira. Os interrogantes con que nos acercamos á prensa, como referente empírico para complexizar a categoría ciudadán foron: Cal (é) ideas actualizanse / potencializan na prensa local de Pereira sobre o "ciudadán"? E cales son a súas distincións de base que lle permiten a ese medio construir dita realidade? Para traballar a pregunta tomamos a teoría de Niklas Luhmann, especialmente o concepto de Complexidade, Sentido, Comunicación. Coa discusión Epistemolóxica de base sobre o concepto de realidade como unha construcción social e a sustitución da discusión suxeto / obxecto, polo de operación / observación. Construcción do modelo de análise: unindo teoria/dato. Momento 1: Relación de elemento a Elemento Operacionalización de la Categoría de sentido Forma : o actual potencial Ciudadán no cívico Ciudadán cívico Ciudadán sen calidade de vida. Ciudadán con calidade de vida Ciudadán con inseguridade. Ciudadán seguro .Ciudadán corrupto.Ciudadán no corrupto Momento 2: Relación de Relacións Ao observar a relación entre elementos actuais/potenciais, foron emerxendo unhas relacións máis profundas que organizaban estas relacións, as cales enunciamos así: Si hai espacio publico para o ciudadán 'hai seguridade para ese ciudadán' si hai seguridade hai espacio publico' con espacio publico e seguridade ' hai calidade de vida para o ciudadán. Si hai espacio publico hai civismo' si hai civismo hai denuncia da corrupción, e así sucesivamente. Momento 3: Neste estado da investigación nos peguntamos entón, por que o énfasis na prensa de actualizar / potencializar dita realidade neste periodo 2000-2003?. Para dar resposta, nos salimos do sistema que estabamos analizando e observamos o entorno da dita temporalidade, e distinguimos a relación temática da prensa-administración política do momento, pois o que nos estaba dando este análise nos obligaba a mirar esta relación. A prensa neste período, difundía o Plan de Goberno de dita administración. Para esto, evocaba a categoría ciudadán asociada aos temas mencionados anteriormente. Momento 4: Resposta á pregunta inicial, Cal era esa actualidade /potencialidade da categoría ciudadán recreado na prensa Local de Pereira 2000-2005?. A realidade que actualizábanse era a que a administración política de turno desexábase recrear: un ciudadán non cívico, con inseguridade, sin calidade de vida, corrupto, sen espacio publico, non participativo, emerxendo o potencial a partir desta maneira de nomear, o "tipo de ciudadán que se quería construir": cívico, con seguridade, con calidade de vida, non corrupto, con espacio publico participativo. Paradóxicamente podemos expresar: a partir do nomeamento non desexado aparece o non nomeado pero desexado. Esto nos levou a avanzar na nosa segunda observación / operación, que estaba condensada na nosa segunda pregunta: Cales eran as distincións de base que permitían construir dita realidade? A partir do que tiñamos ata o momento, explicitamos tres: 1). A relación visible / invisible A categoría ciudadán é invisible mentras non é necesario nomearla, visibilizábase na medida que requirese nomear, para ser invisibilizada de novo ao desaparecer o seu interése o asociada a otros temas. Es decir, e contixente. 2). A relación : Solución ao Problema'Problema-->Acción. A categoría ciudadán visibilízase cando tense a solución dun problema que aún non creouse. Para crear o problema sobre o espacio "ciudade", no noso caso, evocase a categoría "ciudadán", xa sexa como obstáculo o como solución ao problema. 3). A primacía nos planes de goberno de Turno da relación Espacio-Xente, non Xente-Xente. Esto quere dicir, que a categoría "Ciudadán", evocase para relevar (xustificar) unha transformación física da ciudade. Polo tanto, a relación Xente-Xente non aparece como relevante nos planes de Desenvolvemento do Goberno de turno. Momento 5: A modo de conclusión enfatizo nesta exposición tres: 1). O proceso investigativo realizado permitiu comprender como construir un obxecto de estudio o pregunta de investigación, que é a preocupación central dunha investigación cualitativa. 2). Permitiu construir un modelo analítico a partir da Teoría/Dato, para complexizar a categoría ciudadán como unha concepción heteroxénea e non homoxénea e incuestionable como encontrouse no estado da cuestión desta investigación. 3). Deixar plantexado un modelo analítico, a partir do construido ata o momento, que permita comprender a Continxencia da creación de a categoría ciudadán, de acuerdo aos planes de Goberno das Administracións Políticas de turno. Ó que implicaría analizar permanentemente, a observación de primer e segundo orde no clima político das localidades.

Director/a: Juan Luis Pintos de Cea-Naharro

Áreas: Ciencias Sociais,Universidade de Santiago de Compostela